Structuurvisie Zoniënwoud

Tijdens de Algemene Vergadering 2011 van Natuurpunt Rode gaf Patrick Huvenne een lezing over de toekomst van het Zoniënwoud. Wie de toekomst wil kennen moet sterk vertrouwd zijn met het heden en het verleden. Patrick Huvenne heeft die bagage. Zijn anderhalf uur durende uiteenzetting boeide van begin tot einde.

Waarom een structuurvisie? Het Zoniënwoud is een feit, het bestaat en het biedt ons vele plezierige momenten. Dit alles sluit het onderkennen van problemen echter niet uit. Wat met de vele autowegen die het woud doorsnijden? Wat met de milieudruk die deze veroorzaken zoals rechtstreekse en ongezuiverde afwatering? Wat met een spervuur aan borden geplaatst door 3 bosbeheerders en tal van organisaties? Wat met het historisch erfgoed (Rood Klooster, Spaans Huis, Hypodromen, Vorserij plateau)?Zonien-vroeger

De bedoelingen van een structuurvisie zijn veelvuldig. Vanuit het oogpunt van een natuurvereniging is het behoud en de versterking van het ecosysteem Zoniënwoud het belangrijkst. Dit omvat het maximale herstel van de ruimtelijke samenhang en de relaties met de omgeving.

Via gelijkaardige beelden van vroeger en nu werd de verstedelijking rondom Zoniën angstwekkend duidelijk. Daar bovenop groeit de recreatie rond en in het bosgebied. Het beheer zelf is versnipperd over meerdere administraties (3 gewesten en andere openbare en private eigenaars). Om hierop vanuit een visie antwoorden te formuleren die je ook nog ten volle kan realiseren moet je sterk in je schoenen staan.

Verrassend aan de uiteenzetting door Patrick voor mezelf was het vele gedegen en omvangrijke werk dat reeds werd verzet. De inventarisatieperiode en hierop gebaseerde analyses zijn afgerond! Dit zowel op het vlak van waterhuishouding, ecologie, bosbouw, recreatie en infrastructuur. Jaren werk. Prachtig.

Tijd om te oogsten. Inderdaad. De visie vertaalde zich in 5 kernprincipes en voor elk van deze werd al iets gerealiseerd. Toekomstige activiteiten dienen de 5 kernprincipes te versterken.

  • Versterken van milieu- en natuurwaarden. De bosreservaten bestaan reeds. Naar de toekomst toe wil men komen tot een ecologische versterking van het woud door uitbreiding en versterking van die bosreservaten en rustzones. Op de agenda staat ook een oplossing voor het afvalwater dat op meerdere plaatsen nog ongezuiverd het bos binnen loopt.
  • Herstel van de ecologische relatie met de omgeving. Op de grens van  Hoeilaart en Overijse loopt de inrichting van het bos- en natuurcomplex Koedal – Smeyberg.
  • Ecologische ontsnippering. Patrick gaf hier talrijke voorbeelden. Eerst van wat reeds bestaat en hoe deze doorgangen efficiënter te maken. Vervolgens wat komende is, zoals ecoduct TUC Rail, ecoduct N275 in aanbesteding, studie MER heraanleg Leonard. Ontsnippering voor wie? De doelgroepen zijn divers en er zijn vele studies voorhanden. Kamsalamander (Europese prioritaire soort), vleermuizen (idem), boommarter, everzwijn en ree, kleine zoogdieren, haasachtigen, hazelworm (rode lijst), keversoorten, spinnen, dagvlinders, sprinkhanen, …Zonien-tunnel
  • Recreatief aanbod vanuit goed gekozen poorten nabij de bosrand. Voorbeelden hier zijn de Priorij Groenendaal als ‘hoofdpoort’ of de Middenhut als meer lokale ‘instapplaats’. Naar de toekomst toe wordt gewerkt naar het sturen van de recreatie vanuit bepaalde punten, dit door de concentratie van parkings. Met een goed en gevarieerd onthaal voor de bezoekers.
  • Uitbouw van een nog sterker recreatief netwerk. Uitgebreid aanbod aan wandelpaden, fietsnetwerk, zones met vele bezoekers en stiltegebieden. Dynamische bewegwijzering met variërend aanbod.

Dank zij de uitgewerkte Structuurvisie Zoniënwoud, zijn de kansen en de pijnpunten beter zichtbaar. Ecologische ontsnippering en herstel van natuurwaarden is in een aantal proefprojecten gestart. De komende jaren zal nog veel ten goede worden gewijzigd in het ons vertrouwde Zoniënwoud.

Philippe Verdegem